Xu hướng thuê tài xế theo chuyến (gig) trong logistics Việt Nam

Thuê tài xế linh hoạt theo chuyến (mô hình gig) đang trở thành lựa chọn thực tế của nhiều doanh nghiệp vận tải Việt Nam, thay vì chỉ tuyển tài xế cố định. Nguyên nhân chính: thị trường phía Nam đang thiếu khoảng 30% tài xế đầu kéo/container, cộng với luật giới hạn giờ lái mới khiến một tài xế không thể chạy đủ chuyến như trước. Kết quả là doanh nghiệp buộc phải xoay ca, thuê thêm người theo mùa vụ hoặc theo chuyến để lấp khoảng trống.

Vì sao thuê theo chuyến đang tăng

Ba lực đẩy cùng lúc khiến mô hình thuê tài xế theo chuyến trở nên phổ biến hơn:

• Thiếu hụt tài xế container kéo dài. Theo ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, phía Nam đang thiếu khoảng 30% lái xe đầu kéo/container so với nhu cầu thực tế (VnExpress, 29/4/2025).
• Luật giờ lái siết chặt từ 01/01/2025. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15 quy định tài xế không lái quá 10 giờ/ngày, không quá 48 giờ/tuần, không lái liên tục quá 4 giờ. Một chuyến hàng dài giờ trước đây một tài xế chạy hết, nay phải chia ca hoặc đổi người giữa chừng.
• Chi phí vận hành tăng, tài xế cố định không kín việc quanh năm. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ không có đủ đơn hàng để nuôi một đội tài xế cố định 12 tháng, nhưng lại có những giai đoạn cao điểm (mùa hàng Tết, cuối quý) cần gấp người có bằng đúng hạng, đúng lúc.

Hệ quả trực tiếp: sau Nghị định 168/2024/NĐ-CP và luật giờ lái mới, mỗi chuyến kéo dài thêm khoảng 2–3 giờ, thu nhập tài xế cố định giảm 20–30% nếu tính theo chuyến/tháng như cũ — buộc doanh nghiệp phải tuyển thêm người chạy luân phiên thay vì chỉ dựa vào đội xe hiện có (VnExpress, 29/4/2025).

Thuê theo chuyến khác gì thuê tài xế cố định

Hiểu đúng khác biệt giúp doanh nghiệp chọn đúng mô hình cho từng tình huống, thay vì mặc định tuyển cố định vì quen nếp cũ.

• Tài xế cố định: ký hợp đồng lao động dài hạn, trả lương tháng, doanh nghiệp chịu trách nhiệm quản lý nhân sự, bảo hiểm, ngày nghỉ.
• Tài xế theo chuyến: trả theo chuyến/theo ngày, không ràng buộc hợp đồng lao động dài hạn, phù hợp cho đơn hàng đột xuất, mùa cao điểm, hoặc thay thế tạm thời khi tài xế cố định nghỉ phép, ốm, hết giờ lái theo luật.
• Chi phí tham chiếu thuê lái hộ theo ngày (theo bảng giá dịch vụ thị trường, mang tính tham khảo, không phải khảo sát chuẩn): khoảng 760.000–920.000 đồng/ngày, vượt giờ tính thêm khoảng 85.000 đồng/giờ; nếu điểm trả khác điểm nhận có thể phát sinh phí hồi xe khoảng 11.000 đồng/km (lmd.vn, 2025).
• Thuê theo km: khoảng 10.000–20.000 đồng/km tùy loại xe, theo cùng nguồn tham khảo trên.

Rủi ro lớn nhất khi thuê theo chuyến không phải là giá, mà là xác minh: tài xế lạ, đi qua trung gian không rõ ràng, không kiểm tra được bằng lái còn hạn, năng lực xe hay lịch sử va chạm. Đây chính là khoảng trống mà một lớp trung gian có xác minh (không phải cò tự do) cần lấp vào.

Ai đang cần thuê theo chuyến nhiều nhất

Không phải doanh nghiệp nào cũng cần thuê theo chuyến — nhưng ba nhóm sau đang có nhu cầu rõ rệt:

• Doanh nghiệp vận tải nhỏ và vừa không đủ đơn hàng nuôi tài xế cố định quanh năm, nhưng vẫn cần người đúng lúc có việc gấp.
• Doanh nghiệp có đội xe cố định nhưng thiếu người xoay ca do luật giờ lái mới — cần thêm tài xế chạy luân phiên cho cùng một chuyến dài.
• Doanh nghiệp mùa vụ (hàng Tết, hàng nông sản theo mùa, hàng khuyến mãi cuối quý) — cần tăng nhân lực tạm thời mà không muốn ràng buộc hợp đồng dài hạn.

Xác minh vẫn là điều kiện bắt buộc, dù thuê cố định hay theo chuyến

Thuê theo chuyến không có nghĩa là hạ chuẩn xác minh. Ngược lại, vì thời gian làm việc cùng nhau ngắn hơn, doanh nghiệp càng cần biết chắc trước khi tài xế lên xe:

• Bằng lái đúng hạng (C hoặc CE — hạng CE tương đương FC cũ, dùng cho xe đầu kéo container) và còn hạn sử dụng.
• Người thật, sẵn sàng đi làm đúng khu vực, đúng thời gian đã hẹn.
• Có người đứng ra phối hợp nếu phát sinh vấn đề trong những ngày đầu — không phải "giao xe rồi mất liên lạc".

Đây là đúng vai trò của TXViec: xác minh tài xế trước khi giới thiệu, đứng ra phối hợp trong quá trình làm việc, và đổi tài miễn phí trong 7 ngày đầu nếu tài xế không phù hợp. TXViec không đền xe, không đền hàng, không bảo lãnh tài sản — nhưng đảm bảo doanh nghiệp không phải tự mò tìm người lạ qua các nhóm Zalo, Facebook không rõ nguồn gốc.

Nếu doanh nghiệp bạn đang cần tài xế theo chuyến hoặc theo mùa vụ, để lại yêu cầu để TXViec giới thiệu tài xế đã xác minh, đúng bằng, đúng khu vực — chỉ trả phí khi có kết quả.

Câu hỏi thường gặp

Thuê tài xế theo chuyến có cần xác minh bằng lái như thuê cố định không? Có, thậm chí cần kỹ hơn. Vì thời gian làm việc ngắn, doanh nghiệp không có nhiều thời gian để kiểm tra qua thực tế như với tài xế cố định lâu năm, nên xác minh trước (ảnh bằng lái, gọi điện xác nhận, kiểm tra khu vực) là bước bắt buộc, không phải tùy chọn.

Chi phí thuê tài xế theo chuyến có đắt hơn tài xế cố định không? Tính theo đơn vị ngày thì thuê theo chuyến thường có đơn giá cao hơn lương tháng chia đều, nhưng doanh nghiệp không phải trả bảo hiểm, ngày nghỉ, hay chi phí khi không có việc. Với đơn hàng không đều, thuê theo chuyến thường tiết kiệm hơn tổng chi phí cả năm.

Luật giới hạn giờ lái mới ảnh hưởng thế nào đến việc thuê tài xế? Từ 01/01/2025, tài xế không được lái quá 10 giờ/ngày, 48 giờ/tuần, và không quá 4 giờ liên tục. Với các chuyến dài trước đây một tài xế chạy trọn, nay doanh nghiệp phải bố trí thêm người thay ca giữa chuyến — đây là một lý do trực tiếp khiến nhu cầu thuê tài xế theo chuyến tăng lên.

Hạng bằng FC cũ còn dùng được để lái xe đầu kéo container không? Bằng FC cấp trước 01/01/2025 vẫn dùng được theo thời hạn ghi trên bằng, không phải thi lại ngay. Khi đổi hoặc cấp lại (hết hạn, mất bằng), bằng FC sẽ được đổi sang hạng CE theo hệ phân hạng mới.

TXViec có chịu trách nhiệm nếu tài xế theo chuyến làm hư hàng hoặc xe không? Không. TXViec xác minh tài xế trước khi giới thiệu và đứng ra phối hợp nếu có vấn đề phát sinh, đổi tài miễn phí trong 7 ngày nếu tài xế không phù hợp — nhưng không đền bù thiệt hại về xe hoặc hàng hóa. Đây là ranh giới trách nhiệm rõ ràng, doanh nghiệp cần hiểu trước khi sử dụng dịch vụ.

Nguồn tham khảo

• Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 — Cổng Xây dựng chính sách, chinhphu.vn
• VnExpress, "Doanh nghiệp vận tải thiếu lái xe khách, xe container", 29/4/2025
• Bảng giá dịch vụ cho thuê tài xế lái xe hộ 2025 — lmd.vn
• Bridgestone Việt Nam, "Bằng FC là lái xe gì"
• Báo Pháp Luật TP.HCM (PLO), về đào tạo nâng bằng lên hạng CE